“Bakıda bəzi premium yaşayış komplekslərində mənzillərin bir kvadratmetrinin 15-17 min manata, ümumi qiymətinin isə bir neçə milyon manatdan yuxarı təklif olunması cəmiyyətdə bütün daşınmaz əmlak bazarının rekord həddə bahalaşdığı təsəvvürü yaradır. Halbuki bu rəqəmlər bazarın ümumi mənzərəsini deyil, yalnız dar və eksklüziv seqmentini əks etdirir”.
Bunu Tribuna.az-a açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının (AQP) üzvü, “PRİCE EXPERT” qiymətləndirmə şirkətinin təsisçisi və direktoru Hüseyn Talıbov deyib.
Onun sözlərinə görə, premium layihələrdə qiyməti artıq təkcə tikintinin keyfiyyəti müəyyən etmir: “Alıcı mənzilin sahəsinə deyil, yerləşdiyi ünvana, panoramasına, beynəlxalq səviyyəli idarəetməyə, təhlükəsizlik infrastrukturuna, məhdud təklifə və yaratdığı sosial statusa görə ödəniş edir.
Başqa sözlə, burada kvadratmetr yox, prestij qiymətləndirilir. Xəzər sahili boyunca yerləşən layihələrin yüksək qiyməti məhdud torpaq ehtiyatı ilə bağlıdır. Məhdud təklif hər zaman yüksək qiymət yaradır. Bu, bazar iqtisadiyyatının əsas prinsipidir”.
H.Talıbov vurğulayıb ki, elanlarda göstərilən rekord qiymətlər həmişə real bazar qiyməti olmur: “Premium seqmentdə təklif qiyməti ilə bağlanan alqı-satqı qiyməti arasında adətən 8-15 faiz, bəzi iri əqdlərdə isə 20 faizə qədər fərq yaranır. Peşəkar qiymətləndirmə elanlara deyil, bağlanmış müqavilələrə və müqayisəli bazar məlumatlarına əsaslanır.
Son beş ildə Bakının yeni tikili bazarında orta seqmentdə qiymətlər 35-45 faiz, bəzi premium layihələrdə isə 70 faizdən çox artıb. Buna tikinti materiallarının bahalaşması, idxaldan asılılıq, yüksək mühəndislik sistemləri, beynəlxalq idarəetmə xidmətləri və keyfiyyətli torpaq fondunun məhdudluğu təsir edib”.
Ekspert bildirib ki, premium bazarın əsas fərqi ipoteka kreditlərindən demək olar ki, asılı olmamasıdır: “Bu seqmentdə alıcıların əksəriyyəti alışları şəxsi vəsaiti hesabına edir. Buna görə də faiz dərəcələrinin dəyişməsi elit mənzil bazarına məhdud təsir göstərir.
Yüksək qiymət həmişə yüksək likvidlik demək deyil. Milyonlarla manatlıq mənzil uzun müddət alıcı gözləyə bilər. Bazarın əsas göstəricisi satış sürəti, alıcı tələbi və bağlanmış əqdlərin sayıdır”.
Onun fikrincə, yaxın illərdə rəqabət yalnız qiymət üzərində qurulmayacaq. Enerji səmərəliliyi, “ağıllı bina” texnologiyaları, ekoloji standartlar, peşəkar idarəetmə və xidmət keyfiyyəti premium layihələrin əsas üstünlüklərinə çevriləcək.
“İnvestor üçün əsas meyar rekord qiymət deyil, aktivin uzunmüddətli dəyərini qoruma və artırma qabiliyyətidir. Daşınmaz əmlak bazarında ən dəyərli aktiv ən bahalı olan deyil, uzunmüddətli perspektivdə ən yüksək investisiya gəliri gətirən əmlakdır”, – deyə Hüseyn Talıbov fikrini yekunlaşdırıb.
İmran Kərimli
