İnsan sağlamlığı üçün ən əlçatan fiziki fəaliyyətlərdən biri olan piyada gəzmək düşündüyümüzdən daha böyük əhəmiyyət daşıya bilər. Yeni elmi araşdırmalar göstərir ki, gündəlik hərəkətə cəmi bir neçə dəqiqə əlavə etmək belə vaxtından əvvəl ölüm riskinin azalmasına töhfə verə bilər.
Tribuna.az xəbər verir ki, 2026-cı ilin yanvarında UK Biobank tədqiqat məlumatları əsasında dərc olunan araşdırmada 40 yaşdan yuxarı 135 mindən çox insanın fiziki aktivlik göstəriciləri təhlil edilib.
Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, insanlar gündəlik gəzintilərinə əlavə 5 dəqiqə orta intensivlikli fiziki fəaliyyət daxil etsəydilər, vaxtından əvvəl ölümlərin təxminən 10 faizinin qarşısını almaq mümkün ola bilərdi. Əlavə 10 dəqiqəlik aktivlik üçün bu göstərici 15 faizə qədər yüksələ bilərdi. Bunlar real həyatda zəmanətli nəticələr deyil, əhali səviyyəsində hesablanmış ehtimallardır.
10 min addım mütləq şərt deyil
Uzun müddət gündə 10 min addım atmaq sağlam həyatın əsas göstəricilərindən biri kimi təqdim edilib. Lakin yeni araşdırmalar göstərir ki, sağlamlıq faydası əldə etmək üçün mütləq bu rəqəmə çatmaq lazım deyil.
2026-cı il sentyabrın 8-də British Journal of Sports Medicine jurnalında dərc olunan araşdırmada 64 743 nəfərin məlumatları təhlil edilib.
İştirakçılar təxminən səkkiz il ərzində izlənilib. Nəticələrə əsasən, gündə 7 500–10 000 addım atanlarda ölüm göstəriciləri daha aşağı olub. Maraqlı məqam isə odur ki, az addım atan, lakin daha sürətli yeriyən insanlarda da müsbət nəticələr müşahidə edilib.
Tədqiqatçılar gündə təxminən 30 dəqiqə ərzində dəqiqədə 90–100 addım tempini perspektivli hədəf kimi göstərirlər.
Gəzinti beynin fəaliyyətinə də kömək edə bilər
Piyada gəzməyin faydası yalnız ürək və əzələlərlə məhdudlaşmır. Fiziki fəaliyyət beyinə qan dövranının yaxşılaşmasına, əhvalın tənzimlənməsinə və diqqətin qorunmasına kömək edə bilər.
Açıq havada gəzmək, xüsusilə yaşıllıq ərazilərdə vaxt keçirmək, gündəlik stressin azalmasına da müsbət təsir göstərə bilər.
Buna görə bəzi insanlar mürəkkəb işlər üzərində düşünərkən və ya yaradıcı ideyalar axtararkən gəzməyə üstünlük verirlər.
Gəzinti yeməkdən sonra qan şəkərinin yüksəlməsini azalda bilər
Gəzintinin az müzakirə olunan faydalarından biri də yeməkdən sonra fiziki aktivliyin qan şəkərinin tənzimlənməsinə kömək etməsidir.
Yeməkdən sonra 10–15 dəqiqə yüngül gəzmək əzələlərin qlükozadan istifadə etməsini artıraraq yeməksonrası qan şəkəri yüksəlişini azaltmağa kömək edə bilər.
Bu xüsusilə oturaq həyat tərzi keçirən insanlar üçün əhəmiyyətlidir. Bununla belə, gəzinti tibbi müalicəni və həkimin təyin etdiyi dərmanları əvəz etmir.
Gəzinti üçün bahalı avadanlıq lazım deyil
Piyada gəzməyin ən böyük üstünlüklərindən biri onun əlçatan olmasıdır. Bunun üçün idman zalına üzv olmaq, bahalı avadanlıq almaq və ya xüsusi hazırlıq keçmək tələb olunmur.
Gündəlik avtomobil səfərinin bir hissəsini piyada qət etmək, lift əvəzinə pilləkənlərdən istifadə etmək, nahardan sonra qısa gəzintiyə çıxmaq hərəkətliliyi artırmağın sadə yollarıdır.
Mütəxəssislərin ümumi tövsiyəsi fiziki aktivliyi insanın yaşına, sağlamlıq vəziyyətinə və imkanlarına uyğun tədricən artırmaqdır.
Nəticə: uzun yaşamaq üçün kiçik addımlar da əhəmiyyətlidir
Elmi nəticələr bir daha göstərir ki, sağlam həyat üçün hər zaman böyük dəyişikliklərə ehtiyac yoxdur. Bəzən gündəlik rejimə əlavə edilən 5–10 dəqiqəlik gəzinti belə əhəmiyyətli başlanğıc ola bilər.
Əsas məsələ bir gün çox gəzmək deyil, hərəkəti gündəlik həyatın davamlı hissəsinə çevirməkdir.
İmran Kərimli
