BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 31-ci sessiyasının (COP31) Türkiyənin turizm paytaxtı Antalyada keçirilməsinə sayılı günlər qalıb. Noyabrın 9-dan 20-dək davam edəcək sammit Türkiyənin ilk dəfə sədrliyini və ev sahibliyini həyata keçirəcəyi mühüm beynəlxalq tədbir olacaq. Konfrans çərçivəsində iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyan ərzaq və kənd təsərrüfatından tutmuş enerji, iqlim maliyyələşməsi və süni intellektədək 12 əsas istiqamət üzrə, ümumilikdə, 100-ə yaxın gündəm mövzusu müzakirə ediləcək.
COP hər il BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyası çərçivəsində təşkil olunan və iqlim problemlərinə qarşı birgə tədbirlərin müəyyənləşdirildiyi dünyanın ən böyük beynəlxalq platformasıdır. Ötən il Braziliyada keçirilən COP30 zamanı aparılan danışıqların nəticəsində əldə olunan mühüm diplomatik uğur sayəsində Türkiyə COP31-ə ev sahibliyi etmək mandatını qazanıb. Bu nüfuzlu konfransın Türkiyədə keçirilməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyinin güclənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, Türkiyənin dünya səviyyəli beynəlxalq görüşlər, konfranslar və sərgilər (MICE) mərkəzi kimi mövqeyini möhkəmləndirir, bərpaolunan enerji və dövri iqtisadiyyat sahələrində artan öhdəlikləri fonunda ölkənin qlobal iqlim diplomatiyasında rolunu daha da ön plana çıxarır.
Türkiyənin “Gələcəyin COP-u” konsepsiyası əsasında formalaşdırılan COP31-in əsas məqsədi əvvəlki illərdə iqlimlə bağlı verilmiş vədləri konkret addımlara çevirməkdir. Sammit çərçivəsində Türkiyə ilə yanaşı, 200-ə yaxın ölkədən dövlət və hökumət nümayəndələri, siyasətçilər, biznes dairələrinin təmsilçiləri, tədqiqatçılar və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri Antalya EXPO Mərkəzində bir araya gələcəklər. İştirakçılar qarşıya qoyulan öhdəlikləri müəyyənləşdirəcək, mövcud siyasətləri qiymətləndirəcək və iqlim böhranının həlli yollarını müzakirə edəcəklər. Konfrans boyunca keçiriləcək yüksək səviyyəli görüşlər və texniki sessiyalar konkret həll yollarının hazırlanmasına, eləcə də yeni beynəlxalq əməkdaşlıqların qurulmasına şərait yaradacaq.
Türkiyənin COP31 Sədrliyi tərəfindən açıqlanan proqrama əsasən, sammitin hər günü iqlim gündəliyinin ayrı-ayrı istiqamətlərinə həsr olunacaq. COP31-in “konkret nəticələrə və icraya yönəlmiş sammit” olmaq hədəfini dəstəkləyən Tematik Günlər müxtəlif sahələrdə iqlim tədbirlərinin sürətləndirilməsini nəzərdə tutur. Nazirlər səviyyəsində dialoqlar, ekspert panelləri, biznes liderlərinin iştirakı ilə forumlar, texniki seminarlar, yeni tərəfdaşlıqların elan edilməsi, eləcə də vətəndaş cəmiyyəti və gənclər təşkilatları üçün xüsusi sessiyalar vasitəsilə müxtəlif sahələrin nümayəndələri bir araya gələcək. Bu görüşlər konkret məsələlər ətrafında müzakirələrin aparılması, təcrübə və bilik mübadiləsi, həmçinin birgə həll yollarının hazırlanması üçün geniş imkanlar yaradacaq.
Tematik Günlər enerji keçidindən dayanıqlı maliyyələşməyə, dayanıqlı şəhərlərdən dövri iqtisadiyyata, təbiət əsaslı həllərdən texnoloji innovasiyalara qədər geniş mövzuları əhatə edir. Sammitin proqramı 12 əsas istiqamət üzrə qurulub. Noyabrın 9-da “Ərzaq, Kənd Təsərrüfatı və Sağlamlıq” mövzusu ilə başlayacaq tədbirin ikinci günü enerji təhlükəsizliyi, elektrikləşmə və elektrik şəbəkəsi infrastrukturu məsələlərinin müzakirə olunacağı “Enerji və Nəqliyyat” istiqamətinə həsr ediləcək.
Proqramın əsas yüksək səviyyəli tədbiri olan Dünya Liderlərinin İqlim Fəaliyyəti Sammiti noyabrın 11–12-də keçiriləcək. Dövlət və hökumət başçılarını bir araya gətirəcək sammitin əsas məqsədi siyasi iradəni gücləndirmək, beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirmək və iqlimlə bağlı öhdəliklərin icrasını sürətləndirməkdir. İki gün davam edəcək liderlər forumunun ilk günü “Sıfır Tullantı”, ikinci günü isə “Dayanıqlı Şəhərlər və Tikilmiş Ətraf Mühit” mövzusuna həsr olunacaq.
Növbəti Tematik Günlər isə ardıcıl olaraq “Maliyyə və Ticarət”, “Uşaqlar, Gənclər, Təhsil və Bacarıqlar”, “Elm, Sənaye və Texnologiya”, “Okeanlar, Dənizlər, Təbiət və Torpaqdan İstifadə”, “İnsan və Sosial İnkişaf, Gender Bərabərliyi”, eləcə də qlobal səviyyədə konkret tədbirlərin həyata keçirilməsini təşviq edən “İmece” mövzularını əhatə edəcək. Sammitin son günü isə yekun danışıqlara ayrılacaq.
COP31 çərçivəsində Türkiyə qlobal iqlim diplomatiyasındakı strateji rolunu ön plana çıxarmaqla yanaşı, dayanıqlı turizm sahəsində həyata keçirdiyi innovativ layihələri, ətraf mühitə həssas siyasətini və beynəlxalq nailiyyətlərini də təqdim edəcək. Bu məqsədlə, “İnsan və Sosial İnkişaf, Gender Bərabərliyi” Tematik Günü çərçivəsində Türkiyə Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Türkiyə Turizmi Təşviq və İnkişaf Agentliyi (TGA) birgə yüksək səviyyəli tədbirlər təşkil edəcək. Rəsmi danışıqlara və ictimaiyyətə açıq olan Mavi və Yaşıl zonalarda keçiriləcək sessiyalarda Türkiyənin dayanıqlı turizm təşəbbüsləri və turizm sektorunun iqlim dəyişikliklərinə davamlılığın təmin olunmasındakı mühüm rolu müzakirə ediləcək.
İlk sessiya noyabrın 18-də Mavi zonada “Turizmdə iqlim həlləri: aşağı karbon emissiyası, sıfır tullantı və iqlimə davamlı turizm istiqamətləri” mövzusunda keçiriləcək. Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm nazirinin müavini Nadir Alpaslan və BMT-nin Turizm Təşkilatının icraçı direktoru Şijun Liu-nun açılış çıxışları ilə başlayacaq paneldə ölkənin milli dayanıqlı turizm modeli, eləcə də Qlobal Dayanıqlı Turizm Şurası (GSTC) ilə imzalanmış əməkdaşlıq sazişi əsasında hazırlanan Türkiyə Ətraf Mühit və Mədəni Davamlılıq Proqramının ölkə üzrə tətbiqi təqdim olunacaq. Bununla yanaşı, Yaşıl zonada beynəlxalq ekspertlərin iştirakı ilə dörd tematik panel təşkil ediləcək. Bu panellərdə milli səviyyədə transformasiya, dayanıqlı turizm investisiyaları, mədəni irs və qastronomiyanın davamlılığı, eləcə də dayanıqlı turizmin inkişafı üçün müxtəlif sektorlar arasında səyahət sahəsində əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunacaq.
