“Moskva Dağlıq Qarabağa yeni general təyin etməklə növbəti dəfə əzələlərini nümayiş etdirməyə çalışır. Davamlı sülh Kremlin planlarını pozacaq”.
Tribuna.az Hraparak nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu sözləri Böyük Britaniya ordusunun keçmiş zabiti, ATƏT-in Donetskdəki (Ukrayna) keçmiş rəhbəri, Aİ-nin Gürcüstandakı müşahidə missiyasının baş meneceri Mett Uotli nüfuzlu Amerika Xarici Siyasəti üçün yazdığı məqaləsində deyib.
Onun sözlərinə görə, “Ukraynada davam edən müharibəyə diqqət yetirdiyi üçün Rusiya özünün tarixi təsir dairəsinə, xüsusən də Moskvanın mövqelərinin sarsıdıldığı Cənubi Qafqaza adekvat diqqət yetirə bilməyib”.
O, Qarabağ hərəkatının tarixinə və ondan sonrakı illərdə, Dağlıq Qarabağın müstəqillik qazandığı və ermənilərin azərbaycanlılar üzərinə hücum edərək qələbə qazandığı tarixə toxunub. Onun sözlərinə görə, “Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nizamnaməsinə görə, Dağlıq Qarabağ Azərbaycan ərazisidir, lakin orada çoxlu sayda erməni yaşayır”.
Daha sonra britaniyalı ekspert 2020-ci ilin 44 günlük müharibəsini xatırladaraq qeyd edir ki, “Azərbaycan Ermənistanın əvvəlki rüb ərzində işğal etdiyi ərazilərin əksəriyyətini nəhayət ki, geri qaytarıb. 44 günlük döyüşlərdən sonra, 2020-ci ilin noyabrında İkinci Dağlıq Qarabağ müharibəsi rusların vasitəçiliyi ilə atəşkəs razılaşması ilə başa çatdı.
“Rusiyanın Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələrinin komandanı general Aleksandr Lentsov Rusiyanın ən təcrübəli hərbi xadimlərindən biridir və onun Dağlıq Qarabağa gəlməsi Moskvanın Cənubi Qafqazda öz nəzarətinə ciddi yanaşdığına işarədir”, – deyə bildirib.
“2020-ci il atəşkəsi iki qonşu arasında rəsmi sülh razılaşmasına yol açmaq məqsədi daşıyırdı. Lakin bir çox ekspertlər şübhələnirlər ki, Ermənistanla müttəfiq olan Rusiya münaqişəni dondurulmuş vəziyyətdə saxlamaq istəyir, lakin uzunmüddətli sülh yolu ilə həll olunmur. İstənilən sülh sazişi çox güman ki, Azərbaycan üçün faydalı olacaq və Kremlin Cənubi Qafqazda təsirini zəiflədəcək”, – britaniyalı ekspert qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, ötən ilin noyabrında bu şübhələr “Ermənistanda doğulmuş və Kremlə bağlı oliqarx Ruben Vardanyanın Dağlıq Qarabağa dövlət naziri təyin edilməsindən sonra” daha da güclənib. Müəllif qeyd edir ki, Vardanyanın dövründə sülh danışıqları dalana dirənmişdi.
“Bundan əlavə, bu ilin aprel döyüşləri (hər iki tərəfin itkiləri ilə) daha da nümayiş etdirdi ki, Rusiya atəşkəs razılaşmasının şərtlərinə əsasən 2000 silahlı sülhməramlı yerləşdirdiyi regionda təsir və nəzarəti saxlamaq qabiliyyətini itirir.
Britaniyalının sözlərinə görə, “regional ekspertlər arasında Rusiyanın Cənubi Qafqazda dağıdıcı, amil kimi çıxış etməyə çalışması hamı tərəfindən qəbul edilir. Dondurulmuş münaqişə Moskva üçün faydalıdır. Bu cür hərəkətin məqsədəuyğun göründüyü zaman qarşıdurmanı gücləndirmək üçün Bakı və İrəvan arasında həll olunmamış narazılıqlara arxalana bilər”.
“Sülh sazişi Moskvanın Dağlıq Qarabağda sülhməramlılara ehtiyacını da aradan qaldıracaq ki, bu da Kremlin yaxın qonşuları üzərində hakimiyyəti üçün həlledici hesab edir. Əgər Qərb İrəvanla Bakı arasında münasibətlərin normallaşmasına vasitəçilik etsə, o, həm də Moskvanın öz ərazisi hesab etdiyi regionda ABŞ və Avropanın təsirini genişləndirəcək”, – Uotli yekunlaşdırıb.
