Tribuna.az xəbər verir ki, İngiltərənin Nottingem Universitetinin alimləri zədələnmiş diş minasının bərpasına kömək edə bilən xüsusi gel hazırlayıblar. Yeni texnologiya stomatologiyada uzun illərdir mövcud olan problemlərdən birinin həllinə ümid yaradır.
Məlumdur ki, diş minası insan orqanizminin ən sərt toxumalarından biridir. Lakin sümükdən fərqli olaraq, itirilmiş diş minası təbii şəkildə yenidən əmələ gəlmir. Mövcud diş pastaları və flüor əsaslı vasitələr minanın qorunmasına və ilkin mineral itkisinə qarşı kömək etsə də, itirilmiş quruluşu tam bərpa edə bilmir.
Alimlərin hazırladığı yeni gel isə bu prosesi dəyişə bilər. Zülal əsaslı xüsusi materialdan hazırlanan gel dişin səthinə çəkildikdən sonra mikroskopik çatları və boşluqları doldurur. Daha sonra tüpürcəkdə olan kalsium və fosfat minerallarını özünə cəlb edərək onların əsasında yeni mineral kristalların formalaşmasını istiqamətləndirir.
Ən diqqətçəkən məqam odur ki, yaranan yeni mineral qat mövcud diş minasının quruluşuna uyğun şəkildə inkişaf edir. Laboratoriya sınaqlarında bərpa edilmiş toxumanın sərtliyi və mexaniki xüsusiyyətləri sağlam diş minasına yaxın nəticələr göstərib.
Tədqiqatçılar yeni materialı dişlərin fırçalanması, çeynəmə və turşulu qidaların təsiri kimi gündəlik şəraitləri təqlid edən sınaqlardan keçiriblər. Gelin diş həssaslığının azaldılmasında da faydalı ola biləcəyi bildirilir. Xüsusilə mina qatının aşınması nəticəsində açıq qalan dentin səthinin qorunması üçün perspektivli hesab olunur.
Yeni texnologiyanın başqa bir üstünlüyü onun stomatoloji klinikalarda nisbətən asan tətbiq edilə bilməsidir. Tədqiqatçılar gelin dişlərə flüor müalicəsinə bənzər üsulla çəkilməsini nəzərdə tuturlar.
Layihənin kommersiyalaşdırılması üçün Mintech-Bio adlı startap şirkəti də yaradılıb. 2026-cı ildə Epinamel adlı məhsulun klinik sınaqları ilə bağlı araşdırmalar davam edir. Bu mərhələnin məqsədi texnologiyanın real pasiyentlərdə effektivliyini qiymətləndirməkdir.
Qeyd edək ki, araşdırmanın nəticələri 2025-ci ildə nüfuzlu “Nature Communications” elmi jurnalında dərc olunub. Bununla belə, yeni gelin bütün növ diş çürümələrini və dərin zədələri müalicə etdiyi hələ sübut edilməyib. Onun geniş istifadəyə verilməsi üçün əlavə klinik sınaqlar və tənzimləyici təsdiq tələb olunur.
İmran Kərimli
