ABŞ və İran arasında diplomatik təmasların davam etməsinə baxmayaraq, Fars körfəzində hərbi gərginlik səngimir. Donald Tramp yeni genişmiqyaslı hücumları hələlik təxirə saldığını bildirsə də, Vaşinqtonun hərbi əməliyyat variantını tamamilə gündəmdən çıxarmadığı görünür. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun isə İrana qarşı daha sərt addımların tərəfdarı olduğu barədə məlumatlar yayılır.
Tribuna.az xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp noyabrın 13-də Körfəz ölkələrinin müraciətindən sonra İrana qarşı yeni böyük hücumları dayandırdığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və regionun digər ölkələri Vaşinqtondan hərbi əməliyyatları genişləndirməməyi xahiş ediblər. Tramp eyni zamanda ABŞ-ın İranın enerji infrastrukturu, körpüləri və sənaye obyektlərinə zərbə endirmək imkanına malik olduğunu bildirib.
Bununla belə, bölgədə qarşılıqlı hücumlar davam edir. İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ABŞ-ın Bəhreyndə yerləşən erkən xəbərdarlıq radarına zərbə endirdiyini iddia edib. Tehran bu addımı İranın cənubundakı Sirik limanında telekommunikasiya obyektinə hücuma cavab kimi təqdim edib. ABŞ və Bəhreyn tərəfi hadisə ilə bağlı dərhal təsdiq verməyib, hücumun nəticələri müstəqil şəkildə yoxlanılmayıb.
Netanyahu yeni hücumların tərəfdarıdır?
ABŞ və İsrail liderləri arasında İranla bağlı fikir ayrılıqlarının olduğu barədə məlumatlar da diqqət çəkir. “Axios” nəşrinin noyabrın 1-də yaydığı məlumata görə, Tramp və Netanyahu telefon danışığında İranla danışıqların vəziyyətini və hərbi əməliyyatların bərpası ehtimalını müzakirə ediblər. Nəşrin mənbələri Netanyahunun ABŞ prezidentini İrana qarşı zərbələri yenidən başlatmağa çağırdığını bildiriblər.
Tramp isə həmin vaxt danışıqlara imkan vermək istədiyini və tələsmədiyini söyləyib. O, İranın nüvə obyektlərindən bəzilərinin hələ də hədəf olaraq qaldığını da qeyd edib.
“Associated Press”in noyabrın 2-də yaydığı məlumatda da İsrail baş nazirinin ABŞ-da aralıq seçkilərindən sonra İrana qarşı yeni hücum dalğasının başlanmasını istədiyi barədə regional rəsmilərin fikirləri yer alıb. Lakin bu məlumatlar tərəflərin rəsmi şəkildə təsdiqlədiyi qərar deyil.
Diplomatiya hələ gündəmdən çıxmayıb
Tramp noyabrın 9-da jurnalistlərə açıqlamasında hazırkı mərhələdə İrana qarşı yeni genişmiqyaslı hərbi əməliyyatın zəruri görünmədiyini bildirib. O, danışıqlarda irəliləyiş olduğunu və vəziyyət dəyişərsə, ABŞ qüvvələrinin hazır vəziyyətdə saxlanıldığını vurğulayıb.
Qətərin vasitəçiliyi ilə Vaşinqton və Tehran arasında təmasların davam etdiyi bildirilir. Müzakirələrin əsas mövzuları arasında Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası, ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokada, dondurulmuş İran aktivləri və nüvə proqramı ilə bağlı məsələlər var.
Beləliklə, hazırda ABŞ və İsrailin İrana qarşı yeni genişmiqyaslı birgə əməliyyat barədə razılığa gəldiyini təsdiqləyən rəsmi məlumat yoxdur. Bununla yanaşı, qarşılıqlı hərbi addımlar, nüvə proqramı ətrafında fikir ayrılıqları və diplomatik danışıqların nəticəsiz qalması regionda gərginliyin yenidən yüksəlməsi riskini saxlayır.
İmran Kərimli
