Dünyada elə bir müqavilə var ki, onun şərtlərinə əsasən Fransa hər il İspaniya tərəfinə üç inək verməlidir. İlk baxışdan zarafat kimi görünən bu ənənənin arxasında isə təxminən 650 illik tarix, torpaq mübahisələri və iki qonşu bölgə arasında bağlanmış maraqlı razılaşma dayanır.
Tribuna.az xəbər verir ki, söhbət Fransa ilə İspaniya arasında 1375-ci ildə rəsmiləşdirilmiş «Üç inək xəracı» adlı tarixi razılaşmadan gedir.
Əsrlər əvvəl Fransanın Barétous və İspaniyanın Ronkal vadilərində yaşayan çobanlar dağ otlaqlarından və su mənbələrindən istifadə ilə bağlı mübahisələr yaşayırdılar. Hər iki tərəf mal-qarasını eyni ərazilərdə otarmaq istəyirdi. Bu mübahisələr bəzən qanlı qarşıdurmalara da səbəb olurdu.
Problemi həll etmək üçün tərəflər 1375-ci ildə razılığa gəldilər. Müqaviləyə əsasən, Fransa tərəfinin Barétous vadisi sakinləri hər il İspaniyanın Ronkal vadisinin sakinlərinə üç inək verməli idilər. Bunun müqabilində isə müəyyən şərtlərlə qonşu ərazilərdəki otlaqlardan istifadə hüququ əldə edirdilər.
Bu qeyri-adi razılaşma bu günə qədər yaşadılır. Hər il iyulun 13-də Fransa və İspaniya sərhədində yerləşən San-Martin daşının ətrafında xüsusi mərasim keçirilir.
Tədbirdə hər iki ölkənin yerli nümayəndələri, sakinləri və fermerləri iştirak edirlər. Mərasim zamanı əvvəlcə tərəflər arasında sülhün qorunacağı təsdiqlənir, daha sonra üç inək təqdim olunur. Heyvanlar baytar tərəfindən yoxlanılır və müqavilənin şərtlərinə uyğunluğu müəyyənləşdirilir.
Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, müasir dövrdə bu təqdimat əsasən simvolik xarakter daşıyır. İnəklərin dəyərinə uyğun ödəniş edilir və heyvanlar sonradan əvvəlki sahiblərinə qaytarılır.
Beləliklə, vaxtilə otlaq və su uğrunda yaranmış mübahisəni həll etmək üçün imzalanan müqavilə əsrlər keçməsinə baxmayaraq qüvvəsini və ənənəsini qoruyub saxlayır.
Bu hadisə Avropada tarixi razılaşmaların necə qeyri-adi formalarda yaşadılmasının maraqlı nümunəsidir. İki ölkənin sərhədində keçirilən üç inək mərasimi bu gün artıq sadəcə heyvan təqdimatı deyil, sülhün, qonşuluğun və tarixi yaddaşın rəmzidir.
İmran Kərimli
