Dekabr ayında 100 yaşı tamam olan məşhur amerikalı aktyor və komik Dik Van Dayk uzunömürlülüyünün əsas səbəbini açıqlayıb: həyata pozitiv baxış və heç vaxt əsəbiləşməməsi.
Tribuna.az xəbər verir ki, Van Dayk daha çox klassik Meri Poppins (1964) musiqili filmində şən boru təmizləyən Bert rolu ilə tanınır. Ukraynalı tamaşaçılar üçün o, daha çox sonrakı işləri ilə məşhur ola bilər. Yaşlı dövründə ona böyük tanınma qazandıran rollar arasında Muzeydə gecə (2006) franşizasında Sesil Frederik və Klinika (2003) kult sitkomunda doktor Taunsendin epizodik rolu var.
“Mən həmişə düşünmüşəm ki, qəzəb və nifrət insanı daxildən yeyən şeylərdir. Və mən heç vaxt həqiqi nifrət hissi inkişaf etdirə bilməmişəm. Mənə xoş olmayan şeylər, bəyənmədiyim və sevmədiyim insanlar olub. Amma mən heç vaxt doğrudan da göz yaşlarına qədər nifrət edə bilməmişəm”, – deyə Van Dayk People jurnalına son müsahibəsində bildirib.
O əlavə edib ki, atası Loren Van Dayk “həyatındakı vəziyyətdən daim narazı idi” və 73 yaşında vəfat edib.
Elmi nəşr Science Alert yazır ki, aktyorun sözlərində həqiqət payı ola bilər.
“Çoxsaylı tədqiqatlar göstərib ki, aşağı stress səviyyəsi və pozitiv, optimist dünyagörüşünün qorunması uzunömürlülüklə əlaqəlidir”, – deyə nəşr bildirir.
Science Alert xüsusilə 1930-cu illərdə başlanmış bir tədqiqatın nəticələrinə istinad edir. O zaman tədqiqatçılar yaşı təxminən 22 olan 678 rahibədən avtobioqrafiya yazmağı xahiş etmişdilər. 1990-cı illərdə isə bu mətnlər həmin qadınların ömür uzunluğu göstəriciləri ilə müqayisə olunub.
Alimlər müəyyən ediblər ki, həyatlarının erkən dövründə daha çox müsbət emosiyalar ifadə edən rahibələr (məsələn, inciklik əvəzinə minnətdarlıq hissi) daha mənfi mətnlər yazanlarla müqayisədə orta hesabla 10 il daha uzun yaşayıblar.
Böyük Britaniyada aparılmış başqa bir tədqiqat da göstərib ki, optimistlər pessimistlərlə müqayisədə 11–15% daha uzun yaşayır.
Təxminən 160 min müxtəlif etnik mənşəli qadının iştirak etdiyi daha genişmiqyaslı tədqiqat isə göstərib ki, optimistlərin 90 yaşa çatmaq ehtimalı daha yüksəkdir.
Bu nəticələrin mümkün izahlarından biri qəzəbin ürəyin fəaliyyətinə təsiridir. Qəzəb orqanizmdə əsas stress hormonları olan adrenalin və kortizolun ifrazını artırır, xüsusilə kişilərdə. Tədqiqatlara görə, hətta qısamüddətli qəzəb partlayışları belə ürək-damar sağlamlığını pisləşdirə bilər.
İmran Kərimli
