Alimlər qəhvə istehlakı ilə narahatlıq və depressiya riski arasındakı əlaqəni araşdırıblar. Məlum olub ki, ən yaxşı təsiri orta miqdar verir və bu miqdar artıq müəyyən edilib.
Qəhvə yalnız enerjini artırmaqla deyil, həm də psixi pozuntuların riskini azaltmaqla əlaqəli ola bilər. 460 mindən çox insanın iştirak etdiyi genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, psixi sağlamlıq problemlərinin ən az müşahidə olunduğu qrup gündə 2-3 fincan qəhvə içənlərdir.
Tribuna.az xəbər verir ki, bu barədə Science Alert məlumat yayıb.
Araşdırma Fudan University alimləri tərəfindən aparılıb. Onlar ilkin olaraq psixi sağlamlığı yaxşı olan 461 586 nəfərin məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılar orta hesabla 13 ildən çox müddətdə izlənilib və qəhvə istehlakı sonrakı tibbi diaqnozlarla müqayisə olunub.
“J-şəkilli əlaqə” aşkar edilib
Nəticələr “J-şəkilli əlaqə”ni ortaya qoyub: yəni qəhvənin orta miqdarda qəbulu psixi pozuntuların daha aşağı riski ilə əlaqəlidir, tam imtina və ya həddindən artıq istifadə isə daha pis nəticələrlə bağlıdır.
Xüsusilə, gündə 5 fincandan çox qəhvə içənlərdə artıq əhval pozuntuları riskinin artdığı müşahidə olunub.
Bu qanunauyğunluq qəhvənin növündən asılı olmayaraq saxlanılıb – istər üyüdülmüş, istər həll olunan, istərsə də kofeinsiz qəhvə olsun. Bununla yanaşı, əlaqənin kişilər arasında daha güclü olduğu qeyd edilib.
Digər faktorlar da nəzərə alınıb
Təhlil zamanı yaş, təhsil səviyyəsi, fiziki aktivlik və yanaşı xəstəliklər kimi psixi sağlamlığa təsir edə biləcək əlavə amillər də nəzərə alınıb. Bu isə qəhvənin rolunu daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verib.
Alimlər həmçinin genetik analiz də aparıblar. Bu analiz iştirakçıların kofeini necə mənimsədiyini müəyyən etməyə yönəlib. Lakin nəticələr göstərib ki, genetik fərqlər bu əlaqənin dəqiqliyinə ciddi təsir etməyib.
Araşdırmanın məhdudiyyətləri var
Qeyd olunub ki, qəhvə istehlakı ilə bağlı məlumatlar yalnız araşdırmanın əvvəlində toplanıb və sonradan bu vərdişlərin dəyişə bilməsi ehtimalı var. Buna görə də tədqiqat səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etmir.
Qəhvənin təsiri necə izah olunur?
Qəhvənin potensial faydası onun tərkibindəki bioaktiv maddələrlə izah olunur. Bu maddələr iltihab proseslərinə və beyində əhval-ruhiyyə və stressi tənzimləyən neyron şəbəkələrinə təsir edə bilər.
Bundan əvvəlki araşdırmalarda da qəhvə ürək-damar xəstəlikləri riskinin azalması, çəkinin daha yaxşı idarə olunması və daha uzun ömürlə əlaqələndirilmişdi.
Psixi pozuntuların dünyada artdığı bir dövrdə alimlər sadə profilaktik üsulların əhəmiyyətini vurğulayırlar. Orta miqdarda qəhvə istehlakı bu baxımdan nəzərə alınmalı amillərdən biri ola bilər.
İmran Kərimli
